البيت 5.27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥
النقحرة
sparśānkṛtvā bahirbāhyāṃścakṣuścaivāntare bhruvoḥ |
prāṇāpānau samau kṛtvā nāsābhyantaracāriṇau ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
બાહ્ય સ્પર્શોને બહાર રાખીને, દૃષ્ટિને ભ્રમરોની વચ્ચે સ્થિર કરીને, નાસિકામાં ફરતા પ્રાણ અને અપાનને સમાન કરીને,
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
શ્રીકૃષ્ણ ધ્યાનની ટૂંકી રૂપરેખા આપે છે, જેને છઠ્ઠો અધ્યાય સંપૂર્ણ વિકસાવશે. સાધક બાહ્ય સ્પર્શોને બહાર રાખે છે, ઇન્દ્રિયોના વિષયોને મનથી બહાર રાખે છે. દૃષ્ટિ ભ્રમરોની વચ્ચે સ્થિર કરાય છે, અને નાસિકામાંથી ફરતા બહાર જતા અને અંદર આવતા શ્વાસ, પ્રાણ અને અપાન, સમાન કરાય છે. આ યોગસાધનાનાં શાસ્ત્રીય અંગો છે: ઇન્દ્રિયોની નિવૃત્તિ, એકાગ્રતા અને શ્વાસનું નિયમન. વાક્ય આગલા શ્લોકમાં ચાલુ રહે છે, જે આવી સાધના જે આંતરિક સ્થિતિને ટેકો આપે છે તેનું વર્ણન કરે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08