البيت 5.22
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥
النقحرة
ye hi saṃsparśajā bhogā duḥkhayonaya eva te |
ādyantavantaḥ kaunteya na teṣu ramate budhaḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
હે કૌંતેય, સ્પર્શથી ઉત્પન્ન થતા જે ભોગો છે તે દુઃખનાં જ કારણ છે, કારણ કે તેમનો આદિ અને અંત છે. જ્ઞાની તેમાં રમતો નથી.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
શ્રીકૃષ્ણ ઇન્દ્રિયસુખની મર્યાદા સમજાવે છે. વિષયો સાથેના સંપર્કમાંથી ઊપજતા ભોગો દુઃખયોનિ, એટલે દુઃખનાં ઉદ્ગમસ્થાન, છે. તેઓ શરૂ થાય છે અને પૂરા થાય છે, અને તેમનો અંત નુકસાન, લાલસા કે નિરાશા લાવે છે. તેથી બુધ, એટલે જ્ઞાની, તેમાં આનંદ પામતો નથી. આ શ્લોક કઠોર આત્મદમનનું આહ્વાન નથી, પણ બાહ્ય વસ્તુઓ પર આધારિત સુખના સ્વરૂપ પર સ્પષ્ટ દૃષ્ટિ છે. તે બીજા અધ્યાયના એ ઉપદેશનો પડઘો પાડે છે કે સંવેદનો આવે છે ને જાય છે અને ધીરજથી સહન કરવાં.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08