البيت 5.18
विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥
النقحرة
vidyāvinayasampanne brāhmaṇe gavi hastini |
śuni caiva śvapāke ca paṇḍitāḥ samadarśinaḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
વિદ્યા અને વિનયથી સંપન્ન બ્રાહ્મણમાં, ગાયમાં, હાથીમાં, કૂતરામાં અને ચાંડાલમાં પણ પંડિતો સમદૃષ્ટિ રાખે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
આ શ્લોક સમદર્શન, એટલે સમાન દૃષ્ટિ, નું વર્ણન કરે છે. જ્ઞાનીઓ વિદ્વાન અને વિનમ્ર બ્રાહ્મણ, ગાય, હાથી, કૂતરો અને શ્વપાક, એટલે તે યુગમાં સમાજના સૌથી છેવાડે મુકાયેલા લોકો માટેનો શબ્દ, બધાને એક જ દૃષ્ટિથી જુએ છે. યાદી જાણીજોઈને સૌથી સન્માનિતથી સૌથી બહિષ્કૃત સુધી, મનુષ્યો અને પ્રાણીઓ બંનેને, આવરે છે. અહીં સમાનતા એટલે વ્યવહારુ ભેદોની ઉપેક્ષા નહીં, પણ સર્વમાં એક જ આત્મા કે એક જ દિવ્ય હાજરી જોવી. ઘણા વાચકો તેને જન્મ કે પદથી મૂલ્ય આંકવા સામે પ્રબળ નૈતિક પડકાર માને છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08