البيت 5.14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥
النقحرة
na kartṛtvaṃ na karmāṇi lokasya sṛjati prabhuḥ |
na karmaphalasaṃyogaṃ svabhāvastu pravartate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
देहाचा स्वामी लोकांसाठी कर्तृत्व निर्माण करत नाही, कर्मे निर्माण करत नाही, किंवा कर्म आणि फळ यांचा संयोग निर्माण करत नाही. हे सर्व स्वभाव करतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
हा श्लोक कर्तृत्वाच्या प्रश्नाला तात्त्विक उत्तर देतो. प्रभू, म्हणजे देहाचा स्वामी किंवा परमेश्वर, कोणालाही कर्ता बनवत नाही, कर्मे निर्माण करत नाही, आणि कर्म आणि फळ यांचा संबंध जोडत नाही. हे सर्व स्वभाव, म्हणजे प्रकृती करते. प्रभू शब्दाचा अर्थ भाष्यकार दोन प्रकारे लावतात: काही म्हणतात तो वैयक्तिक आत्मा आहे, तर काही म्हणतात तो ईश्वर आहे. दोन्ही वाचनांत संदेश असा आहे की कर्मांची जबाबदारी आत्म्यावर किंवा ईश्वरावर टाकता येत नाही; ती प्रकृतीच्या, गुणांच्या आणि व्यक्तीच्या स्वभावाच्या पातळीवर आहे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08