البيت 4.42
तस्मादज्ञानसम्भूतं हृत्स्थं ज्ञानासिनात्मनः ।
छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत ॥
النقحرة
tasmādajñānasambhūtaṃ hṛtsthaṃ jñānāsinātmanaḥ |
chittvainaṃ saṃśayaṃ yogamātiṣṭhottiṣṭha bhārata ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
म्हणून हे भारता, अज्ञानातून जन्मलेला, तुझ्या हृदयात असलेला हा संशय ज्ञानाच्या तलवारीने छेदून योगाचा आश्रय घे. ऊठ.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
चौथा अध्याय एका प्रबळ आवाहनाने संपतो. कृष्ण अर्जुनाला ज्ञानरूपी तलवार घेण्यास सांगतो. युद्धभूमीवर ही उपमा अत्यंत योग्य आहे: अर्जुनाचा खरा शत्रू त्याच्या हृदयातील संशय आहे, बाहेरचे कौरव नव्हे. हा संशय अज्ञानातून जन्मला आहे, म्हणून ज्ञानच त्याला छेदू शकते. योगमातिष्ठ, म्हणजे योगात स्थिर हो, आणि उत्तिष्ठ, म्हणजे ऊठ. हा अध्याय परंपरेत ज्ञानकर्मसंन्यासयोग म्हणून ओळखला जातो. तो दाखवतो की ज्ञान, कर्म आणि त्याग हे तीनही एकाच मार्गाचे भाग आहेत, आणि अर्जुनाने आता निर्धाराने उभे राहावे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08