البيت 4.29
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥
النقحرة
apāne juhvati prāṇaṃ prāṇe'pānaṃ tathāpare |
prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ప్రాణాయామ పరాయణులైన మరికొందరు అపానంలో ప్రాణాన్ని, ప్రాణంలో అపానాన్ని హోమం చేస్తూ, ప్రాణాపానాల గతిని నిరోధిస్తారు.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
కృష్ణుడు శ్వాస నియంత్రణ అనే ప్రాణాయామ యజ్ఞాన్ని వర్ణిస్తాడు. సాధకులు ప్రాణాన్ని అపానంలో, అపానాన్ని ప్రాణంలో అర్పిస్తారు; ఈ పదాలు శ్వాస రెండు కదలికలను సూచిస్తాయి, తరచు ఉచ్ఛ్వాస నిశ్వాసలుగా అర్థం చేసుకుంటారు, అయినా వాటి ఖచ్చితమైన అర్థం సంప్రదాయాల మధ్య భిన్నంగా ఉంటుంది. రెండు కదలికలనూ నియమించి చివరికి నిలిపి ఉంచడం ద్వారా వారు ప్రాణశక్తిని నిశ్చలం చేస్తారు. యోగ సాధనా పద్ధతులను గీత విశాలమైన యజ్ఞ దృష్టిలో ఈ శ్లోకం చేర్చుతుంది. అత్యంత శారీరకమైన శ్వాస నియంత్రణ కూడా ఆత్మార్పణకు మార్గమవుతుంది.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08