البيت 4.29
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥
النقحرة
apāne juhvati prāṇaṃ prāṇe'pānaṃ tathāpare |
prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ପ୍ରାଣାୟାମ ପରାୟଣ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନର ଗତି ରୋକି ଅପାନରେ ପ୍ରାଣକୁ ଓ ପ୍ରାଣରେ ଅପାନକୁ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
କୃଷ୍ଣ ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବା ପ୍ରାଣାୟାମର ଯଜ୍ଞ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ସାଧକମାନେ ପ୍ରାଣକୁ ଅପାନରେ ଓ ଅପାନକୁ ପ୍ରାଣରେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ଏହି ଶବ୍ଦ ଶ୍ୱାସର ଦୁଇ ଗତିକୁ ବୁଝାଏ, ପ୍ରାୟତଃ ଶ୍ୱାସ ନେବା ଓ ଛାଡ଼ିବା, ଯଦିଓ ସଠିକ୍ ଅର୍ଥ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ। ଦୁଇ ଗତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଶେଷରେ ଧରିରଖି ସେମାନେ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତି। ପଦଟି ଯୋଗ ସାଧନାର ପଦ୍ଧତିକୁ ଗୀତାର ଯଜ୍ଞର ବ୍ୟାପକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସାମିଲ କରେ। ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପରି ସବୁଠାରୁ ଶାରୀରିକ ଅନୁଶାସନ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଅର୍ପଣ କରିବାର ଏକ ଢଙ୍ଗ ହୁଏ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08