البيت 4.29
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥
النقحرة
apāne juhvati prāṇaṃ prāṇe'pānaṃ tathāpare |
prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
બીજા પ્રાણાયામમાં પરાયણ લોકો પ્રાણ અને અપાનની ગતિ રોકીને અપાનમાં પ્રાણને અને પ્રાણમાં અપાનને હોમે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
શ્રીકૃષ્ણ શ્વાસનિયંત્રણ, પ્રાણાયામ, ના યજ્ઞનું વર્ણન કરે છે. સાધકો પ્રાણને અપાનમાં અને અપાનને પ્રાણમાં અર્પે છે; આ શબ્દો શ્વાસની બે ગતિઓ દર્શાવે છે, જે ઘણી વાર શ્વાસ લેવો અને છોડવો તરીકે સમજાય છે, જોકે તેમનો ચોક્કસ અર્થ પરંપરાઓમાં જુદો છે. બંને ગતિઓનું નિયમન કરીને અને અંતે તેમને રોકીને તેઓ પ્રાણશક્તિને શાંત કરે છે. આ શ્લોક યોગસાધનાની પદ્ધતિઓને ગીતાની યજ્ઞની વ્યાપક દૃષ્ટિમાં સમાવે છે. શ્વાસનિયંત્રણ જેવી સૌથી શારીરિક શિસ્ત પણ પોતાને અર્પણ કરવાનો માર્ગ બને છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08