البيت 4.26
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।
शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥
النقحرة
śrotrādīnīndriyāṇyanye saṃyamāgniṣu juhvati |
śabdādīnviṣayānanya indriyāgniṣu juhvati ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
બીજાઓ શ્રોત્ર વગેરે ઇન્દ્રિયોને સંયમરૂપી અગ્નિઓમાં હોમે છે; અને બીજાઓ શબ્દ વગેરે વિષયોને ઇન્દ્રિયોરૂપી અગ્નિઓમાં હોમે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
યજ્ઞનાં વધુ બે રૂપ વર્ણવાયાં છે. કેટલાક શ્રવણ વગેરે ઇન્દ્રિયોને સંયમના અગ્નિમાં અર્પે છે, શિસ્તબદ્ધ આત્મસંયમથી તેમને વિષયોમાંથી પાછી વાળે છે. બીજાઓ શબ્દ વગેરે વિષયોને ઇન્દ્રિયોના અગ્નિમાં અર્પે છે, એટલે કે તેઓ જગતનો અનુભવ કરે છે પણ આસક્તિ વિના, જેથી ઇન્દ્રિયબોધ પોતે અર્પણ બને. આ જોડી ઇન્દ્રિયો પ્રત્યેના બે અભિગમ બતાવે છે: નિવૃત્તિ અને રૂપાંતરિત સંલગ્નતા. બંનેને મુક્તિ તરફ દોરતા સાચા યજ્ઞ તરીકે રજૂ કરાયા છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08