البيت 4.22
यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।
समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥
النقحرة
yadṛcchālābhasantuṣṭo dvandvātīto vimatsaraḥ |
samaḥ siddhāvasiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
अनायासे मिळेल त्यात संतुष्ट, द्वंद्वांच्या पलीकडे गेलेला, मत्सररहित, यश आणि अपयशात सम, तो कर्म करूनही बांधला जात नाही.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
कृष्ण मुक्त कर्मयोग्याचे चित्र पूर्ण करतो. यदृच्छालाभसंतुष्ट, म्हणजे जे अनायासे मिळेल त्यात समाधानी. तो अधिक मिळवण्यासाठी धडपडत नाही. द्वंद्वातीत, म्हणजे सुख-दुःख, मान-अपमान अशा जोड्यांच्या पलीकडे. विमत्सर, म्हणजे इतरांच्या यशाचा हेवा न करणारा. आणि सिद्धी-असिद्धीत सम. ही सर्व लक्षणे दुसऱ्या अध्यायातील स्थितप्रज्ञाच्या वर्णनाशी जुळतात. अशी व्यक्ती कर्म करूनही बंधनात पडत नाही. मत्सराचा उल्लेख विशेष आहे, कारण तुलना आणि स्पर्धा हे मनाच्या अस्वस्थतेचे मोठे कारण असते.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08