البيت 4.1
इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥
النقحرة
imaṃ vivasvate yogaṃ proktavānahamavyayam |
vivasvānmanave prāha manurikṣvākave'bravīt ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
શ્રીભગવાને કહ્યું: આ અવિનાશી યોગ મેં વિવસ્વાનને કહ્યો હતો; વિવસ્વાને તે મનુને કહ્યો, અને મનુએ તે ઇક્ષ્વાકુને આપ્યો.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ચોથો અધ્યાય શ્રીકૃષ્ણ પોતાના ઉપદેશને એક લાંબી પરંપરામાં મૂકે છે ત્યાંથી શરૂ થાય છે. તેમણે આ યોગ સૌપ્રથમ સૂર્ય વિવસ્વાનને શીખવ્યો, જેમણે તે માનવજાતના પ્રથમ વિધિકર્તા મનુને આપ્યો, અને મનુએ સૂર્યવંશના સ્થાપક ઇક્ષ્વાકુને આપ્યો. આમ ઉપદેશ આ સંકટ માટે ઘડેલી નવી વાત નહીં, પણ પ્રાચીન અને અવિનાશી તરીકે રજૂ થાય છે. શ્લોકમાં એક ચોંકાવનારો દાવો પણ છે, કે શ્રીકૃષ્ણ પોતે મૂળ ઉપદેશક હતા, જે અર્જુનના પ્રશ્ન અને પછી આવતા પ્રગટીકરણની તૈયારી કરે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08