البيت 4.18
कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।
स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥
النقحرة
karmaṇyakarma yaḥ paśyedakarmaṇi ca karma yaḥ |
sa buddhimānmanuṣyeṣu sa yuktaḥ kṛtsnakarmakṛt ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
જે કર્મમાં અકર્મ જુએ છે અને અકર્મમાં કર્મ જુએ છે, તે મનુષ્યોમાં બુદ્ધિમાન છે; તે યોગયુક્ત છે અને સર્વ કર્મો કરનારો છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
આ શ્લોક ગીતાના પ્રસિદ્ધ વિરોધાભાસોમાંનો એક છે. જ્ઞાની કર્મમાં અકર્મ અને અકર્મમાં કર્મ જુએ છે. એક અર્થ: આવી વ્યક્તિ આસક્તિ વિના કર્મ કરે છે, તેથી અંદરથી કશું તેને બાંધતું નથી, જ્યારે બહારથી કર્મથી દૂર રહીને અંદરથી લાલસા રાખનાર ખરેખર કર્મ જ કરે છે. બીજો અર્થ: દેહ કર્મ કરે ત્યારે પણ આત્મા કદી કર્તા નથી. બંને રીતે શ્લોક સામાન્ય દૃષ્ટિને ઊંધી વાળી દે છે. મહત્ત્વ બાહ્ય પ્રવૃત્તિનું નહીં, તેની સાથેના આંતરિક સંબંધનું છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08