السنسكريتية

कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।

स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥

4.18

النقحرة

karmaṇyakarma yaḥ paśyedakarmaṇi ca karma yaḥ |

sa buddhimānmanuṣyeṣu sa yuktaḥ kṛtsnakarmakṛt ||

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

الترجمة

যে কর্মে অকর্ম আর অকর্মে কর্ম দেখে, সে-ই মানুষের মধ্যে বুদ্ধিমান; সে যুক্ত এবং সমস্ত কর্ম সম্পাদনকারী।

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

الشرح

এই শ্লোকটি গীতার বিখ্যাত বিরোধাভাসগুলির একটি। জ্ঞানী কর্মে অকর্ম দেখেন, আর অকর্মে কর্ম। এক পাঠ: এমন মানুষ আসক্তি ও কর্তৃত্ববোধ ছাড়া কাজ করেন, তাই তাঁর কাজ আসলে বন্ধনের দিক থেকে অকর্ম। আবার তিনি বোঝেন যে বাইরের নিষ্ক্রিয়তা, যদি তা আসক্তি বা ভয় থেকে আসে, আসলে এক বন্ধনকারী কর্ম। এমন মানুষ যুক্ত, আর সব কাজ করেও মুক্ত।

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08