البيت 3.6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥
النقحرة
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ਜੋ ਕਰਮ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂੜ੍ਹ ਮਨੁੱਖ ਪਖੰਡੀ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਝੂਠੇ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦਾ ਬੈਠਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਸਦਾ ਮਨ ਲਗਾਤਾਰ ਭੋਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਥਿਆਚਾਰੀ, ਭਾਵ ਪਖੰਡੀ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਹਰਲਾ ਸੰਜਮ ਜੇ ਅੰਦਰਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਗੀਤਾ ਸਦਾ ਅੰਦਰਲੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08