البيت 3.6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥
النقحرة
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
जो कर्मेंद्रियांना आवरून बसतो पण मनाने इंद्रियविषयांचे चिंतन करत राहतो, तो मूढ आहे आणि त्याला मिथ्याचारी म्हणतात.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
कृष्ण बाह्य त्यागाच्या दांभिकतेवर टीका करतो. एखादा मनुष्य हात-पाय, वाणी यांसारख्या कर्मेंद्रियांना आवरून ध्यानस्थ बसलेला दिसतो, पण मनात विषयांचा विचार करत असतो. असा मनुष्य स्वतःला आणि इतरांना फसवतो. मिथ्याचार म्हणजे खोटे आचरण, जे बाहेरून एक आणि आतून दुसरे असते. हा श्लोक दाखवतो की गीतेत मनाची अवस्था बाह्य कृतीपेक्षा अधिक महत्त्वाची आहे. बाहेरून निष्क्रिय पण मनाने अस्वस्थ असणे हे कर्म करण्यापेक्षाही वाईट आहे, कारण त्यात प्रामाणिकपणाचा अभाव असतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08