البيت 3.6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥
النقحرة
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
જે કર્મેન્દ્રિયોને રોકીને મનથી ઇન્દ્રિયોના વિષયોનું સ્મરણ કરતો બેસી રહે છે, તે મૂઢ આત્મા મિથ્યાચારી કહેવાય છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
શ્રીકૃષ્ણ ખોટા ત્યાગ સામે ચેતવે છે. કોઈ વ્યક્તિ હાથ, પગ અને બીજી કર્મેન્દ્રિયોને રોકીને દેખીતી શિસ્તમાં સ્થિર બેસે, જ્યારે મન ભોગો અને વિષયોનું રટણ કરતું રહે. આવી વ્યક્તિને મિથ્યાચારી, એટલે જેનું આચરણ ખોટું છે, કહેવાય છે. આંતરિક ઇચ્છા ચાલુ રહે તો સંયમનો બાહ્ય દેખાવ ઓછું મહત્ત્વ ધરાવે છે. આ પાછલા મુદ્દાને તીક્ષ્ણ બનાવે છે: પ્રશ્ન શારીરિક પ્રવૃત્તિનો નહીં, મનની સ્થિતિનો છે. તે અર્જુનને પણ સાવધ કરે છે કે યુદ્ધમાંથી હટી જવું પોતે જ તેને મુક્ત નહીં કરે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08