البيت 3.40
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥
النقحرة
indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate |
etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛtya dehinam ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
इंद्रिये, मन आणि बुद्धी हे याचे निवासस्थान म्हटले आहे. यांच्याद्वारे हा ज्ञानाला झाकून देहधारी जीवाला मोहित करतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
शत्रूला जिंकायचे असेल तर त्याचे ठिकाण माहीत असले पाहिजे. कृष्ण कामाची तीन निवासस्थाने सांगतो: इंद्रिये, मन आणि बुद्धी. काम इंद्रियांत आकर्षण म्हणून, मनात कल्पना आणि आठवणी म्हणून, आणि बुद्धीत चुकीच्या निर्णयांचे समर्थन करणारे तर्क म्हणून राहतो. बुद्धीत राहणारा काम सर्वात धोकादायक आहे, कारण तो आपल्याला पटवून देतो की आपली इच्छा योग्यच आहे. या तिन्ही ठिकाणांहून तो ज्ञानावर आवरण घालतो आणि देही, म्हणजे शरीरधारी आत्म्याला भ्रमित करतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08