البيت 3.35
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥
النقحرة
śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
उत्तम रीतीने पाळलेल्या परधर्मापेक्षा अपूर्णपणे पाळलेला स्वधर्म श्रेष्ठ आहे. स्वधर्मात मरणही श्रेयस्कर; परधर्म भयावह असतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
हा गीतेतील एक प्रसिद्ध आणि वादग्रस्त श्लोक आहे. स्वधर्म म्हणजे आपल्या स्वभावाला आणि भूमिकेला अनुरूप कर्तव्य. परधर्म म्हणजे दुसऱ्याचे कर्तव्य, जे कितीही चांगले वाटले तरी आपल्यासाठी योग्य नाही. अर्जुन क्षत्रिय आहे; युद्ध सोडून भिक्षुकाचे जीवन जगणे त्याच्यासाठी परधर्म ठरेल. काही वाचक हा श्लोक सामाजिक भूमिकांच्या कठोर व्यवस्थेचे समर्थन मानतात, तर आधुनिक वाचक याचा अर्थ स्वतःच्या खऱ्या स्वभावाशी प्रामाणिक राहणे असा घेतात. दुसऱ्याची नक्कल करण्यापेक्षा स्वतःचा मार्ग शोधणे अधिक मोलाचे आहे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08