السنسكريتية

श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।

स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥

3.35

النقحرة

śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |

svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ ||

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3

الترجمة

अच्छी प्रकार आचरण में लाए हुए दूसरे के धर्म से गुण रहित भी अपना धर्म अति उत्तम है। अपने धर्म में तो मरना भी कल्याणकारक है और दूसरे का धर्म भय को देने वाला है

من جدول المالك · +1 أخرى

كلمة بكلمة

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08

الشرح

यह गीता के सबसे अधिक उद्धृत श्लोकों में से है। श्रीकृष्ण कहते हैं कि दूसरे के धर्म का भली-भाँति पालन करने से अपने स्वधर्म का अपूर्ण पालन भी श्रेष्ठ है। अपने कर्तव्य में मरना अच्छा है; दूसरे का मार्ग खतरों से भरा है। प्रसंग में अर्जुन योद्धा की भूमिका छोड़कर संन्यासी का जीवन अपनाने को प्रलोभित हैं, जो उनका अपना नहीं है। परम्पराएँ स्वधर्म को अपने सामाजिक स्थान का कर्तव्य मानती हैं, या व्यापक रूप में अपना स्वभाव और अपनी पुकार। दोनों ही रूपों में यह श्लोक अनुकरण से अधिक प्रामाणिकता को महत्त्व देता है।

بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08