البيت 3.34
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ।
तयोर्न वशमागच्छेत्तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥
النقحرة
indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau |
tayorna vaśamāgacchettau hyasya paripanthinau ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ഓരോ ഇന്ദ്രിയത്തിനും അതിന്റെ വിഷയത്തോട് രാഗവും ദ്വേഷവും ഉറച്ചിരിക്കുന്നു. അവയ്ക്കു വശപ്പെടരുത്; അവ വഴിയിലെ ശത്രുക്കളാണ്.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
പ്രകൃതിയിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് എന്തെന്ന് കൃഷ്ണൻ പേരെടുത്തു പറയുന്നു. ഓരോ ഇന്ദ്രിയത്തിനും അതിന്റെ വിഷയങ്ങളോട് രാഗവും, ആകർഷണം, ദ്വേഷവും, വികർഷണം, ഉണ്ട്. ഈ പ്രതികരണങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ഉദിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വീഴരുത്, കാരണം അവ പരിപന്ഥികൾ, വഴിയിൽ പതിയിരിക്കുന്ന കൊള്ളക്കാർ, ആണ്. മുൻശ്ലോകത്തെ ഇതു സൂക്ഷ്മമാക്കുന്നു. പ്രകൃതിയെ തകർക്കാനാവില്ല; എന്നാൽ അതിനുള്ളിലെ ഓരോ പ്രേരണയ്ക്കും വഴങ്ങേണ്ടതുമില്ല. ജാഗ്രതയാണ് മാർഗ്ഗം.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08