البيت 3.27
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥
النقحرة
prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
सर्व कर्मे प्रकृतीच्या गुणांद्वारे केली जातात, पण अहंकाराने ज्याचे मन मोहित झाले आहे तो मीच कर्ता आहे असे मानतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
कृष्ण कर्तृत्वाचा तात्त्विक प्रश्न उलगडतो. प्रत्यक्षात सर्व कर्मे प्रकृतीच्या गुणांनी घडतात: शरीर, इंद्रिये, मन हे सर्व प्रकृतीचे भाग आहेत आणि तेच कर्म करतात. पण अहंकाराने भ्रमित झालेला मनुष्य विचार करतो, मी हे करतो. हा भ्रम कर्मबंधनाचे मूळ आहे. जो स्वतःला कर्ता समजतो, तो फळाचाही भोक्ता बनतो, आणि त्यामुळे बांधला जातो. सांख्य दर्शनात आत्मा साक्षी असून प्रकृती कर्ती मानली जाते. या श्लोकाचे विविध अर्थ आहेत, पण सर्वांत अहंकार कर्मबंधनाचे कारण मानला आहे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08