البيت 3.17
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥
النقحرة
yastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
पण जो मनुष्य केवळ आत्म्यातच रमतो, आत्म्यातच तृप्त असतो आणि आत्म्यातच संतुष्ट असतो, त्याच्यासाठी कोणतेही कर्तव्य उरत नाही.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
कृष्ण येथे एक अपवाद सांगतो. जो आत्मज्ञानी आहे, जो पूर्णपणे आत्म्यात (आत्मा) रमतो, तृप्त आणि संतुष्ट आहे, त्याच्यासाठी काहीही करणे आवश्यक नाही. आत्मरती, आत्मतृप्ती आणि आत्मसंतोष हे तीन शब्द आत्मज्ञान्याच्या पूर्णतेचे वर्णन करतात. त्याला बाहेरून काहीही मिळवायचे नाही. पण लक्षात घ्या: हा श्लोक कर्मत्यागाचा आदेश देत नाही, तर ज्ञानी व्यक्तीची अवस्था वर्णन करतो. पुढच्या श्लोकांत कृष्ण दाखवतो की अशा व्यक्तीनेही लोककल्याणासाठी कर्म करावे. येथे कर्तव्य नसणे म्हणजे वैयक्तिक गरज नसणे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08