البيت 3.16
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥
النقحرة
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
हे पार्था, येथे अशा रीतीने चालवलेले चक्र जो पुढे चालवत नाही, तो इंद्रियांमध्ये रमणारा पापमय जीवन जगतो आणि व्यर्थ जगतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
कृष्ण सृष्टिचक्राच्या चर्चेचा नैतिक निष्कर्ष काढतो. हे चक्र, म्हणजे अन्न, पाऊस, यज्ञ आणि कर्म यांची साखळी, प्रत्येकाने आपल्या कर्माने पुढे चालवायचे आहे. जो हे करत नाही, केवळ घेतो आणि देत नाही, तो इंद्रियाराम आहे, म्हणजे केवळ इंद्रियसुखात रमणारा. असा मनुष्य मोघं जीवति, म्हणजे व्यर्थ जगतो. हे कठोर शब्द आहेत, पण त्यांचा हेतू हे दाखवणे आहे की जीवनाचा अर्थ स्वार्थी उपभोगात नसून जगाच्या व्यवस्थेत योगदान देण्यात आहे. अर्जुनाचे युद्ध टाळणे हेही चक्र थांबवणेच ठरेल.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08