البيت 2.62
ध्यायतो विषयान्पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।
सङ्गात्सञ्जायते कामः कामात्क्रोधोऽभिजायते ॥
النقحرة
dhyāyato viṣayānpuṃsaḥ saṅgasteṣūpajāyate |
saṅgātsañjāyate kāmaḥ kāmātkrodho'bhijāyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
जेव्हा मनुष्य विषयांचे चिंतन करतो, तेव्हा त्यांच्याविषयी आसक्ती निर्माण होते; आसक्तीतून काम जन्मतो, आणि कामातून क्रोध.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
हा श्लोक आणि पुढचा श्लोक मिळून अधःपतनाची एक प्रसिद्ध साखळी सांगतात. सुरुवात अगदी साध्या गोष्टीने होते: विषयांचे ध्यान, म्हणजे एखाद्या वस्तूचा वारंवार विचार करणे. या विचारातून संग, म्हणजे आसक्ती निर्माण होते. आसक्तीतून काम, म्हणजे ती वस्तू मिळवण्याची तीव्र इच्छा जन्मते. आणि इच्छेच्या मार्गात अडथळा आला की क्रोध येतो. हे एक अचूक मानसशास्त्रीय निरीक्षण आहे. मोठे पतन लहान विचारापासून सुरू होते, म्हणून सावधगिरी विचारांच्या पातळीवरच आवश्यक आहे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08