البيت 2.60
यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।
इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः ॥
النقحرة
yatato hyapi kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ |
indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṃ manaḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਵੇਕੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ਸਲੋਕ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ। ਜਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਵੇਕੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਥੀ, ਭਾਵ ਮਥ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਂ ਹਲਚਲ ਮਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਹ ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਸੰਜਮ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਸਾਧਕ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ: ਡਿੱਗਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਕਸੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08