البيت 2.59
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।
रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ॥
النقحرة
viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ |
rasavarjaṃ raso'pyasya paraṃ dṛṣṭvā nivartate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
વિષયોનું સેવન ન કરનાર દેહધારીથી વિષયો તો દૂર થાય છે, પણ તેમનો રસ રહી જાય છે; પરમને જોયા પછી એ રસ પણ છૂટી જાય છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
શ્રીકૃષ્ણ એક સૂક્ષ્મ નિરીક્ષણ કરે છે. દેહધારી ઇન્દ્રિયોને વિષયો આપવાનું બંધ કરે ત્યારે વિષયો દૂર થાય છે, પણ તેમના માટેનો રસ, એટલે લાલસા, રહી જાય છે. પરમનું દર્શન થાય ત્યારે જ એ રસ પણ જાય છે. આ શ્લોક સ્વીકારે છે કે માત્ર બાહ્ય સંયમ અધૂરો છે. ઉપવાસ કે ત્યાગ વિષયોને દૂર કરી શકે, પણ છૂપી તૃષ્ણાને નહીં. સાચી મુક્તિ એક ઉચ્ચ અનુભવમાંથી આવે છે જે જૂની લાલસાઓની પકડ ઢીલી કરે છે; જુદી પરંપરાઓ તેને પોતપોતાની રીતે વર્ણવે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08