البيت 2.55
प्रजहाति यदा कामान्सर्वान्पार्थ मनोगतान् ।
आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ॥
النقحرة
prajahāti yadā kāmānsarvānpārtha manogatān |
ātmanyevātmanā tuṣṭaḥ sthitaprajñastadocyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
శ్రీభగవానుడు ఇలా అన్నాడు: పార్థా, మనసులో పుట్టే కోరికలన్నిటినీ విడిచిపెట్టి, ఆత్మలో ఆత్మచేతనే సంతృప్తుడైనప్పుడు, అతన్ని స్థితప్రజ్ఞుడు అంటారు.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
కృష్ణుడి మొదటి జవాబు మూలానికే వెళ్తుంది. మనసులో పుట్టే కోరికలన్నిటినీ వదిలి, ఆత్మలో (ఆత్మన్) ఆత్మచేతనే సంతృప్తి పొందినవాడిని స్థితప్రజ్ఞుడు అంటారు. ఆ సంతృప్తి బయటి దేనిపైనా ఆధారపడదు. ఈ శ్లోకం స్థిరత్వాన్ని నిషేధరూపంలో తృష్ణ నుండి స్వేచ్ఛగానూ, విధిరూపంలో ఆంతరిక సంపూర్ణతగానూ నిర్వచిస్తుంది. కోరికలు తగ్గడం శూన్యతను కాక లోపలి తృప్తిని తెస్తుందనేది దీని సూచన.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08