البيت 2.3
क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।
क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥
النقحرة
klaibyaṃ mā sma gamaḥ pārtha naitattvayyupapadyate |
kṣudraṃ hṛdayadaurbalyaṃ tyaktvottiṣṭha parantapa ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
हे पार्था, नपुंसकतेच्या आहारी जाऊ नकोस; ती तुला शोभत नाही. हे परंतपा, हृदयाचे हे क्षुद्र दौर्बल्य झटकून उठ.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
कृष्ण आपला आघात अधिक तीव्र करतो. क्लैब्य म्हणजे पौरुषहीनता किंवा नपुंसकता, हा शब्द क्षत्रियाच्या अभिमानाला थेट स्पर्श करणारा आहे. अर्जुनाला परंतप, म्हणजे शत्रूंना तापवणारा, असे म्हणून त्याच्या खऱ्या स्वरूपाची आठवण करून दिली आहे. हृदयाचे क्षुद्र दौर्बल्य असे म्हणून कृष्ण सूचित करतो की अर्जुनाची करुणा उदात्त नसून दुर्बलतेतून आलेली आहे. उठ ही आज्ञा संक्षिप्त आणि प्रबळ आहे. पुढे कृष्ण तत्त्वज्ञानाकडे वळेल, पण सुरुवात त्याने अर्जुनाच्या स्वाभिमानाला साद घालून केली आहे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08