البيت 2.25
अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते ।
तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि ॥
النقحرة
avyakto'yamacintyo'yamavikāryo'yamucyate |
tasmādevaṃ viditvainaṃ nānuśocitumarhasi ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
याला अव्यक्त, अचिंत्य आणि अविकारी म्हटले आहे. याला असे जाणून तू शोक करू नयेस.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
आत्म्याचे वर्णन येथे तीन नकारात्मक शब्दांनी पूर्ण होते. अव्यक्त म्हणजे जो इंद्रियांना प्रकट होत नाही; अचिंत्य म्हणजे ज्याचा मनाने पूर्ण विचार करता येत नाही; आणि अविकार्य म्हणजे जो बदलत नाही. मनुष्याचे ज्ञान बहुधा इंद्रियांवर आणि विचारांवर आधारलेले असते, पण आत्मा या दोन्हींच्या पलीकडे आहे. म्हणूनच त्याचे वर्णन बहुधा नकारात्मक भाषेत करावे लागते: तो हा नाही, तो तसा नाही. अशा रीतीने आत्मा जाणल्यावर शोकाला जागा उरत नाही, असा निष्कर्ष कृष्ण काढतो. येथे आत्म्याविषयीचा पहिला युक्तिवाद पूर्ण होतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08