البيت 2.18
अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।
अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद्युध्यस्व भारत ॥
النقحرة
antavanta ime dehā nityasyoktāḥ śarīriṇaḥ |
anāśino'prameyasya tasmādyudhyasva bhārata ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
इस नाशरहित, अप्रमेय, नित्यस्वरूप जीवात्मा के ये सब शरीर नाशवान कहे गए हैं, इसलिए हे भरतवंशी अर्जुन! तू युद्ध कर
من جدول المالك · +1 أخرى
नित्य, अविनाशी और अपरिमेय देहधारी के ये शरीर नश्वर कहे गए हैं। इसलिए हे भारत, युद्ध करो।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08 · +1 أخرى
كلمة بكلمة
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
यह श्लोक एक विरोध दिखाता है। शरीर अन्तवान हैं, जबकि देही नित्य, अविनाशी और अपरिमेय है। इससे श्रीकृष्ण सीधा निष्कर्ष निकालते हैं: इसलिए युद्ध करो। आज के पाठक को यह छलाँग चौंका सकती है। श्रीकृष्ण हिंसा की प्रशंसा नहीं कर रहे; वे अर्जुन के इनकार का एक विशेष कारण हटा रहे हैं, यह धारणा कि इस युद्ध में वध करने से सच्चा मनुष्य नष्ट हो जाता है। आगे के श्लोक कर्तव्य और कर्म के सही दृष्टिकोण पर आधारित दूसरे कारण भी देते हैं, इसलिए यह तर्क अनेक सूत्रों में से एक है।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08