البيت 2.16
नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः ।
उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः ॥
النقحرة
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ |
ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ਅਸਤ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਸਤ ਦਾ ਕਦੇ ਅਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਲਾ ਸਰੂਪ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ਇਹ ਗੀਤਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਜੋ ਅਸਲ ਨਹੀਂ (ਅਸਤ), ਉਹ ਕਦੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਸਲ ਹੈ (ਸਤ), ਉਹ ਕਦੇ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਸੱਚ (ਤੱਤ) ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਲੀ ਹੱਦ ਸਮਝ ਲਈ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੱਤ ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ: ਕੋਈ ਬਦਲਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਅਸਲ ਪਰ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਮਤਲਬ ਸਾਫ਼ ਹੈ: ਸਰੀਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08