البيت 2.14
मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।
आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ॥
النقحرة
mātrāsparśāstu kaunteya śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ |
āgamāpāyino'nityāstāṃstitikṣasva bhārata ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
હે કૌંતેય, ઇન્દ્રિયો અને વિષયોના સંપર્કથી ટાઢ અને તાપ, સુખ અને દુઃખ ઊપજે છે. તેઓ આવે છે ને જાય છે, અનિત્ય છે; હે ભારત, તેમને ધીરજથી સહન કર.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
જે ટકે છે તેની વાત કર્યા પછી શ્રીકૃષ્ણ જે વીતી જાય છે તેની તરફ વળે છે. ટાઢ અને તાપ, સુખ અને દુઃખના અનુભવો ઇન્દ્રિયો અને વિષયોના મિલન (માત્રાસ્પર્શ)થી ઊપજે છે. તેઓ આવે છે અને જાય છે, ટકતા નથી, તેથી અર્જુનને તેમને સહન કરવા (તિતિક્ષા) કહેવાય છે. આ તત્ત્વજ્ઞાન જેટલી જ વ્યવહારુ સલાહ છે: રણભૂમિ પરના યોદ્ધાએ અગવડ અને લાગણીઓને સહન કરવી પડે, તેમને વશ થયા વિના. ધીરજભર્યા સહનની આ જ શિસ્ત શોકને પણ લાગુ પડે છે, જે અનુભવોની ક્ષણિક રમતનો જ ભાગ છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08