البيت 2.10
तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः ॥
النقحرة
tamuvāca hṛṣīkeśaḥ prahasanniva bhārata |
senayorubhayormadhye viṣīdantamidaṃ vacaḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
तेव्हा हे भारता, दोन्ही सेनांच्या मध्ये विषादात बुडालेल्या त्या अर्जुनाला हृषीकेश जणू हसत हसत असे म्हणाला.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
या श्लोकातील सर्वात लक्षवेधी शब्द आहे प्रहसन्निव, म्हणजे जणू हसत. कृष्णाच्या या स्मिताचे अनेक अर्थ लावले गेले आहेत. काही म्हणतात ते अर्जुनाच्या गोंधळाकडे प्रेमळ दृष्टीने पाहणारे स्मित आहे, काही म्हणतात ते आश्वासनाचे आहे, जणू ही समस्या सोडवता येण्यासारखी आहे, तर काही त्यात सौम्य उपरोध पाहतात. दोन्ही सेनांच्या मध्ये हे स्थानही प्रतीकात्मक आहे: युद्धाच्या भयानक ताणात, विनाशाच्या काठावर, शांत स्मितासह ज्ञानाचा संवाद सुरू होतो. कृष्णाची शांती अर्जुनाच्या अस्वस्थतेच्या अगदी उलट आहे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08