البيت 18.60
स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।
कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि तत् ॥
النقحرة
svabhāvajena kaunteya nibaddhaḥ svena karmaṇā |
kartuṃ necchasi yanmohātkariṣyasyavaśo'pi tat ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
હે કૌંતેય, તારા સ્વભાવથી જન્મેલા તારા કર્મથી બંધાયેલો તું, મોહને કારણે જે કરવા ઇચ્છતો નથી, તે પણ પરવશ થઈને કરીશ.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
વિચાર આગળ ચાલે છે. પોતાના સ્વભાવમાંથી જન્મેલા કર્મથી બંધાયેલો અર્જુન, મોહને કારણે જે કરવા ઇચ્છતો નથી, તે પણ પોતાની ઇચ્છા વિરુદ્ધ કરશે. આ શ્લોક સ્વતંત્રતા અને નિયતિ વિશે ઊંડો પ્રશ્ન ઉઠાવે છે. કૃષ્ણનો મુદ્દો એ છે કે સ્વભાવ એક શક્તિ છે, જેનાથી ભાગી શકાતું નથી. પસંદગી એ છે કે સ્વભાવનું કર્મ મોહ અને મજબૂરીથી કરવું, કે સમજ અને સમર્પણથી. બીજો માર્ગ જ મુક્તિ તરફ જાય છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08