البيت 18.44
कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् ।
परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम् ॥
النقحرة
kṛṣigaurakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam |
paricaryātmakaṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
खेती, गोपालन आ वाणिज्य वैश्यक स्वभाव सँ उत्पन्न कर्म अछि; सेवारूप कर्म शूद्रक सेहो स्वभाव सँ उत्पन्न कर्म अछि।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
वैश्यक कर्म खेती, पशुपालन आ व्यापार अछि; शूद्रक कर्म सेवा अछि। दुनू केँ पहिने कहल कर्तव्य जकाँ स्वभाव सँ उत्पन्न कहल गेल अछि। चारू केँ एके ढाँचा मे राखब संकेत करैत अछि जे प्रत्येक प्रकारक काजक अपन स्थान आ गरिमा अछि। अगिला श्लोक स्पष्ट करत जे कोनो काज केँ अपन रूप मे पूरा करब सिद्धिक मार्ग अछि। एहि श्लोकक ऐतिहासिक प्रयोग आ ओकर सामाजिक परिणाम पर गम्भीर आलोचना सेहो भेल अछि, आ आधुनिक पाठक प्रायः एकरा श्रमक समानताक दृष्टि सँ पढ़ैत छथि।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08