البيت 18.39
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।
निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥
النقحرة
yadagre cānubandhe ca sukhaṃ mohanamātmanaḥ |
nidrālasyapramādotthaṃ tattāmasamudāhṛtam ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
जे सुख आरंभी आणि परिणामीही आत्म्याला मोहित करते आणि निद्रा, आळस व प्रमाद यांतून उत्पन्न होते, ते तामस म्हटले जाते.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
तामस सुख आरंभी आणि शेवटी दोन्हीकडे आत्म्याला मोहात टाकते. ते झोप, आळस आणि निष्काळजीपणातून येते. ही मंदपणाची सोय आहे, जी ना आता खरा आनंद देते ना पुढे काही हित. हा श्लोक सुखाचे त्रिविध चित्र पूर्ण करतो, आणि अध्यायात आधी सुरू झालेली वर्गीकरणांची दीर्घ मालिकाही. या सर्वांमध्ये सत्त्व हा मुक्तीकडच्या प्रवासाला सर्वोत्तम आधार देणारा गुण म्हणून मांडला आहे, जरी अंतिम ध्येय तिन्हींच्या पलीकडे आहे.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08