البيت 18.31
यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।
अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी ॥
النقحرة
yayā dharmamadharmaṃ ca kāryaṃ cākāryameva ca |
ayathāvatprajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
పార్థా, దేని ద్వారా ధర్మాన్నీ అధర్మాన్నీ, కార్యాన్నీ అకార్యాన్నీ యథార్థంగా కాక తప్పుగా తెలుసుకుంటాడో, ఆ బుద్ధి రాజసం.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
రాజస బుద్ధి ధర్మాన్నీ దాని విరుద్ధమైన అధర్మాన్నీ, ఏది చేయాలో ఏది చేయకూడదో గ్రహిస్తుంది, కానీ వక్రంగా. అది పూర్తిగా గుడ్డిది కాదు, అయినా దాని తీర్పులు కోరిక, ఉద్వేగాలచేత వంగిపోతాయి. అటువంటి మనస్సు తనకు అనుకూలమైనదాని కోసం నమ్మకంగా వాదించగలదు. బుద్ధి తనంతట తాను సరైన తీర్పుకు హామీ కాదని శ్లోకం హెచ్చరిస్తుంది; ఉద్రేకం తర్కానికి రంగు పులమగలదు, కనుక వ్యక్తి సరైనదాన్ని సగం చూసినా తప్పునే ఎంచుకుంటాడు.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08