البيت 18.13
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।
साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम् ॥
النقحرة
pañcaitāni mahābāho kāraṇāni nibodha me |
sāṅkhye kṛtānte proktāni siddhaye sarvakarmaṇām ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
હે મહાબાહુ, સર્વ કર્મોની સિદ્ધિ માટેનાં આ પાંચ કારણો મારી પાસેથી જાણ, જે કર્મનો અંત લાવનારા સાંખ્ય સિદ્ધાંતમાં કહેવાયાં છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
કૃષ્ણ હવે કર્મનું જ એક નવું વિશ્લેષણ રજૂ કરે છે. તેઓ અર્જુનને દરેક કર્મની સિદ્ધિ માટેનાં પાંચ કારણો શીખવા કહે છે, જે સાંખ્ય સિદ્ધાંતમાં કહેવાયાં છે. સાંખ્યને અહીં કૃતાંત કહ્યો છે, એટલે એવો સિદ્ધાંત જે કર્મનો અંત લાવે, અથવા જે કર્મનો નિષ્કર્ષ આપે. આ વિશ્લેષણનો હેતુ સ્પષ્ટ થશે: જો કર્મ પાંચ કારણોથી થાય છે, તો કોઈ એક વ્યક્તિ પોતાને એકમાત્ર કર્તા માની શકે નહીં. આ અહંકારને ઢીલો કરવાનું સાધન છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08