البيت 17.16
मनः प्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥
النقحرة
manaḥ prasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ |
bhāvasaṃśuddhirityetattapo mānasamucyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
മനസ്സിന്റെ പ്രസന്നത, സൗമ്യത, മൗനം, ആത്മനിഗ്രഹം, ഭാവശുദ്ധി എന്നിവയെ മനസ്സിന്റെ തപസ്സ് എന്നു പറയുന്നു.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
മനസ്സിന്റെ തപസ്സിൽ പ്രസന്നതയും സൗമ്യതയും മൗനവും, അഥവാ ആന്തരികസംസാരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം, ആത്മനിഗ്രഹവും ഭാവശുദ്ധിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ശരീരത്തിൽനിന്ന് വാക്കിലേക്കും വാക്കിൽനിന്ന് മനസ്സിലേക്കും, പുറത്തുനിന്ന് അകത്തേക്ക്, തപസ്സ് സൂക്ഷ്മമാകുന്നു. മൗനം ഇവിടെ സംസാരിക്കാതിരിക്കൽ മാത്രമല്ല, മനസ്സിലെ ഇടതടവില്ലാത്ത ബഹളം ശമിപ്പിക്കലാണ്. ഭാവശുദ്ധി, ഉദ്ദേശ്യങ്ങളുടെ നിർമ്മലത, മറ്റെല്ലാ തപസ്സുകളുടെയും അടിത്തറയാണ്. ശരീരവും വാക്കും ശുദ്ധമായാലും മനസ്സ് കലുഷിതമാണെങ്കിൽ തപസ്സ് അപൂർണ്ണമാണ്; അതിനാൽ ഈ മൂന്നാം രൂപമാണ് ഏറ്റവും ആഴമേറിയത്.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08