البيت 15.7
ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥
النقحرة
mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ |
manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni karṣati ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
जीवलोकात जीव झालेला सनातन असा माझाच अंश प्रकृतीत असलेल्या, मन सहावे असलेल्या इंद्रियांना आपल्याकडे ओढतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
श्लोक ध्येयाकडून प्रवाशाकडे वळतो. वैयक्तिक जीवाला स्वतः श्रीकृष्णांचा सनातन अंश म्हटले आहे. तो आपल्याभोवती पाच इंद्रिये आणि सहावे मन ओढून घेतो, जी सर्व प्रकृतीची (प्रकृति) आहेत. येथे अंश म्हणजे काय याविषयी परंपरांत मतभेद आहेत: खरा पण भिन्न भाग, की विभागल्यासारखे भासणारे एकच सत्य. कसेही असले तरी हा श्लोक आत्म्याला दिव्यत्वात रुजलेली प्रतिष्ठा देतो, आणि तो इंद्रियांत कसा अडकतो हेही स्पष्ट करतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08