البيت 15.1
ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥
النقحرة
ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam |
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
శ్రీభగవానుడు ఇలా అన్నాడు: వేర్లు పైకి, కొమ్మలు కిందికి ఉన్న అవ్యయమైన అశ్వత్థ వృక్షం గురించి చెబుతారు. వేద ఛందస్సులే దాని ఆకులు; దానిని ఎరిగినవాడే వేదాన్ని ఎరిగినవాడు.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
శ్రీకృష్ణుడు వాదంతో కాక ఒక ప్రతీకతో అధ్యాయాన్ని తెరుస్తాడు. పవిత్రమైన రావిచెట్టు అయిన అశ్వత్థం తలకిందులుగా చిత్రించబడుతుంది: పైన పరమ మూలంలో వేళ్ళూనుకుని, కిందికి లోకంలోకి కొమ్మలు చాపుకుని. దానిలోని జీవాన్ని పోషించి ఆశ్రయమిచ్చే వేద మంత్రాలే దాని ఆకులు. దానిని అవ్యయం అనడం ఏదో ఒక చెట్టును కాక సంసారం (జనన మరణ చక్రం) అనే అంతులేని ప్రవాహాన్ని సూచిస్తుంది. ముందటి అధ్యాయంలో గుణాలను వర్ణించిన శ్రీకృష్ణుడు ఇప్పుడు అవి నేసే వలనంతటినీ ఒకే చిత్రంగా ఇస్తాడు; దానిని అర్థం చేసుకోవడమే వేదాలను తెలుసుకోవడంలోని నిజమైన అర్థమని అంటాడు.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08