البيت 15.1
ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥
النقحرة
ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam |
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
શ્રીભગવાને કહ્યું: ઉપર મૂળ અને નીચે શાખાઓવાળા એક અવિનાશી અશ્વત્થ વૃક્ષની વાત કહેવાય છે. વેદના છંદો તેનાં પાંદડાં છે, અને જે તેને જાણે છે તે વેદને જાણે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
કૃષ્ણ અધ્યાયની શરૂઆત દલીલને બદલે એક છબીથી કરે છે. અશ્વત્થ, એટલે પીપળો, ઊંધો કલ્પવામાં આવ્યો છે: તેનાં મૂળ ઉપર અને શાખાઓ નીચે. ઉપરનું મૂળ જગતના દિવ્ય સ્રોત તરફ ઈશારો કરે છે, અને નીચે ફેલાયેલી શાખાઓ પ્રગટ જગત છે. વેદના મંત્રો તેનાં પાંદડાં છે, જે વૃક્ષને પોષે છે અને શોભા આપે છે. આ છબી કઠ ઉપનિષદમાં પણ મળે છે. જે આ વૃક્ષનો સાચો સ્વભાવ સમજે છે, તે વેદનો સાર સમજે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08