البيت 15.11
यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।
यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः ॥
النقحرة
yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam |
yatanto'pyakṛtātmāno nainaṃ paśyantyacetasaḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਯੋਗੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸੁਰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਜਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਗੱਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ: ਨਿਰਾ ਜਤਨ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਤਿਆਰ ਮਨ ਨਾਲ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਯੋਗੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਟਿਕੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਵੀ ਜਤਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਅਕ੍ਰਿਤਾਤਮਾ ਹਨ, ਭਾਵ ਅੰਦਰੋਂ ਅਣਘੜੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਅਤੇ ਸੁਰਤ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਸਲੋਕ ਜਤਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਤਨ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਜੁੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਭਿਆਸ ਕੋਈ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤਰਕੀਬ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕਾਇਆ-ਕਲਪ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08