البيت 14.25
मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥
النقحرة
mānāpamānayostulyastulyo mitrāripakṣayoḥ |
sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
जो मान आणि अपमान यांत सम आहे, मित्रपक्ष आणि शत्रुपक्ष यांच्याविषयी सम आहे, आणि ज्याने सर्व स्वार्थी आरंभांचा त्याग केला आहे, त्याला गुणातीत म्हणतात.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
चित्राचा समारोप आणखी तीन लक्षणांनी होतो. अशी व्यक्ती मान आणि अपमानात सारखीच असते, आणि मित्रांच्या बाजूविषयी व शत्रूंच्या बाजूविषयी सारखीच असते. तिने सर्व आरंभ, म्हणजे वैयक्तिक इच्छेतून सुरू केलेले उपक्रम, सोडलेले असतात; आधी रजस्चे चिन्ह म्हणून सांगितलेली अस्वस्थता हीच. मग वाक्य संपते: अशा व्यक्तीला गुणातीत, म्हणजे गुणांच्या पलीकडे गेलेली, म्हणतात. दोन सैन्यांमध्ये उभ्या अर्जुनासाठी मित्र आणि शत्रूविषयीची समता हा टोकदार शब्दप्रयोग आहे. तो कर्माला मनाई करत नाही, पण त्यातून द्वेष आणि पक्षपात काढून टाकतो.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08