البيت 14.18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥
النقحرة
ūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ |
jaghanyaguṇavṛttisthā adho gacchanti tāmasāḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
సత్త్వంలో నిలిచినవారు పైకి వెళ్తారు; రాజసులు మధ్యలో నిలుస్తారు; నీచ గుణ వృత్తిలో ఉన్న తామసులు కిందికి వెళ్తారు.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
శ్రీకృష్ణుడు గుణాలకు ఒక ప్రాదేశిక ప్రతీకను ఇస్తాడు. సత్త్వంలో నిలిచినవారు ఉన్నత స్థితులు, లోకాల వైపు పైకి ఎదుగుతారు. రజస్సు ఆధిపత్యంలో ఉన్నవారు మధ్యలో, మానవ శ్రమ పరిధిలో ఉంటారు. అత్యంత నీచ గుణమైన తమస్సులో జీవించేవారు కిందికి వెళ్తారు. పైన, మధ్య, కింద అనే ప్రతీక మూడు గుణాలను విశ్వపు సంప్రదాయ మూడు స్థాయిలపై ఉంచుతుంది. జీవితం వెలుగు వైపు మొగ్గుతుందా, అశాంత కార్యకలాపంలో చిక్కుకుంటుందా, మందత్వంలో మునుగుతుందా అని మనోవైజ్ఞానికంగా కూడా చదవవచ్చు. ఏమైనా గుణాలు మన దిశను మలుస్తాయి.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08