البيت 14.18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥
النقحرة
ūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ |
jaghanyaguṇavṛttisthā adho gacchanti tāmasāḥ ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
സത്ത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ മുകളിലേക്കു പോകുന്നു; രാജസർ മധ്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നു; ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഗുണത്തിന്റെ വൃത്തിയിലുള്ള താമസർ താഴേക്കു പോകുന്നു.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ഗുണങ്ങളുടെ ഒരു സ്ഥലപരമായ ബിംബം കൃഷ്ണൻ നൽകുന്നു. സത്ത്വത്തിൽ അടിയുറച്ചവർ ഉയർന്ന അവസ്ഥകളിലേക്കും ലോകങ്ങളിലേക്കും മുകളിലേക്കു പോകുന്നു. രജസ്സ് ആധിപത്യമുള്ളവർ മധ്യത്തിൽ, മനുഷ്യലോകത്തിൽ, നിൽക്കുന്നു. തമസ്സിലുള്ളവർ, ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഗുണത്തിന്റെ വൃത്തിയിൽ, താഴേക്കു പോകുന്നു. ഈ ബിംബം ഭൗതികമായ ലോകങ്ങളായോ ആന്തരികമായ വളർച്ചയുടെയും തളർച്ചയുടെയും അവസ്ഥകളായോ വായിക്കാം. ഏതായാലും, മൂന്നും ഗുണങ്ങളുടെ ലോകത്തിനുള്ളിലാണ്; യഥാർത്ഥ മോചനം അവയ്ക്കപ്പുറമാണ്.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08