البيت 14.17
सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।
प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥
النقحرة
sattvātsañjāyate jñānaṃ rajaso lobha eva ca |
pramādamohau tamaso bhavato'jñānameva ca ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ਸਤੋਗੁਣ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਜੋਗੁਣ ਤੋਂ ਲੋਭ। ਤਮੋਗੁਣ ਤੋਂ ਗਫ਼ਲਤ ਅਤੇ ਮੋਹ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਵੀ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਗੁਣ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਉਪਜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਤੋਗੁਣ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਰਜੋਗੁਣ ਲੋਭ ਨੂੰ; ਤਮੋਗੁਣ ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ। ਸਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹੀ ਗੱਲ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਨਿਚੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਗੀਤਾ ਦਾ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਆਮ ਢੰਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਵੱਖਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਹਰਾਈ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਰੋਤੇ ਨੂੰ, ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਣ ਆਪਣੇ ਅਸਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਤੋਗੁਣ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ; ਗਿਆਨ ਉੱਠਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਨਿਰਮਲਤਾ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਦਾ ਹੈ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08