البيت 14.15
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥
النقحرة
rajasi pralayaṃ gatvā karmasaṅgiṣu jāyate |
tathā pralīnastamasi mūḍhayoniṣu jāyate ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
રજસ્માં મૃત્યુ પામીને તે કર્મમાં આસક્ત લોકોમાં જન્મે છે; અને તમસ્માં મૃત્યુ પામીને તે મૂઢ યોનિઓમાં જન્મે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
કૃષ્ણ મૃત્યુ સમયે ગુણો ક્યાં લઈ જાય છે તેનું વર્ણન પૂરું કરે છે. જે રજસ્ પ્રબળ હોય ત્યારે મરે છે, તે કર્મમાં આસક્ત લોકો વચ્ચે ફરી જન્મે છે, એટલે મનુષ્યોમાં, જ્યાં પ્રવૃત્તિ અને ઇચ્છા ચાલુ રહે છે. જે તમસ્માં મરે છે, તે મૂઢ યોનિઓમાં જન્મે છે, જેને ઘણા ટીકાકારો પ્રાણી કે વનસ્પતિના જીવન તરીકે સમજે છે. આ વર્ણન ભય પેદા કરવા માટે નથી, પણ બતાવે છે કે આજના વલણ ભવિષ્યની દિશા ઘડે છે.
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08