البيت 14.12
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥
النقحرة
lobhaḥ pravṛttirārambhaḥ karmaṇāmaśamaḥ spṛhā |
rajasyetāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲୋଭ, ପ୍ରବୃତ୍ତି, କର୍ମର ଆରମ୍ଭ, ଅଶାନ୍ତି ଓ ଲାଳସା, ଏଗୁଡ଼ିକ ରଜଃ ବଢ଼ିଲେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
ରଜଃ ପ୍ରବଳ ହେଲେ କେତେକ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଦିଏ: ଲୋଭ, ନିରନ୍ତର କ୍ରିୟାଶୀଳତା, ନୂଆ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ, ଅଶାନ୍ତି ଓ ଲାଳସା। ଏଗୁଡ଼ିକ ଏକ ପରିଚିତ ଅବସ୍ଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ, ସେହି ମନ ଯାହା ସ୍ଥିର ବସିପାରେ ନାହିଁ, ସର୍ବଦା ଅଧିକ ଚାହେଁ ଓ ସର୍ବଦା କିଛି ନୂଆ ଆରମ୍ଭ କରେ। ଆରମ୍ଭ ଶବ୍ଦଟି ଗୀତାରେ ବାରମ୍ବାର ଆସେ, ଯେଉଁଠି ପରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମସ୍ତ ସ୍ୱଚାଳିତ ଉଦ୍ୟମ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିଲେ ଜଣେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିପାରେ କେବେ ରଜଃ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ, ଓ ତା ସହ ନ ଭାସିବାକୁ ବାଛିପାରେ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08