البيت 14.10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥
النقحرة
rajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata |
rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā ||
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
الترجمة
हे भारत, रजस् र तमस्लाई दबाएर सत्त्व बढ्छ; सत्त्व र तमस्लाई दबाएर रजस् बढ्छ; त्यसै गरी सत्त्व र रजस्लाई दबाएर तमस् बढ्छ।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
الشرح
तीन गुण सधैँ सँगै हुन्छन्, तर तिनको अनुपात बदलिन्छ। सत्त्व रजस् र तमस्लाई दबाएर हाबी हुन्छ; रजस् सत्त्व र तमस्लाई जितेर उठ्छ; र तमस् अरू दुईलाई थिचेर प्रबल हुन्छ। कुनै अवस्था स्थायी छैन। श्लोकले मनका बदलिने मनोदशा र मानिस तथा कर्मका बदलिने चरित्रलाई बुझाउँछ। सन्तुलनलाई प्रभावित गर्न सकिन्छ भन्ने सङ्केत पनि यसमा छ। आहार, आचरण र चिन्तनद्वारा सत्त्व विकास गरेर त्यसलाई अरूको तुलनामा बलियो बनाउन सकिन्छ। तर अध्यायले देखाएझैँ ठूलो लक्ष्य तीनै गुणबाट मुक्त उभिनु हो।
بقلم Sanskrit System · مسودة آلية · claude-opus-5-5 · 2026-11-08